Necip Spijker 
Een maaltijdshake is in een paar minuten klaar: poeder in een shaker, melk of water erbij en schudden. Voor wie ’s ochtends weinig tijd heeft of tussen de middag doorwerkt, is dat een praktische manier om toch een maaltijd te nemen. Wat zit er eigenlijk in, en wat ontbreekt er vergeleken met een gewone maaltijd?
Het antwoord staat grotendeels op de verpakking. Wie de voedingswaardetabel en de ingrediëntenlijst naast elkaar legt, ziet snel of een shake vooral uit eiwit bestaat, of er vezels in zitten en hoeveel suiker het poeder bevat. Zo zijn shakes onderling te vergelijken en valt te bepalen hoe een shake in de rest van de dag past.
Maaltijdshake of eiwitshake
Niet elke shake is bedoeld als maaltijd. Een eiwitshake voor sporters levert vooral extra eiwit en bevat lang niet altijd de vezels, vitamines en mineralen die in een maaltijdvervanger zitten. Een maaltijdshake is samengesteld om een maaltijdmoment te vervangen en bevat daarom naast eiwit ook koolhydraten, vezels en een mix van vitamines en mineralen. Drinkvoeding is weer een andere categorie, bedoeld voor mensen die moeten aansterken, meestal op advies van een arts of diëtist.
Wat er op de verpakking staat
Een voorbeeld maakt duidelijk waar op te letten. De maaltijdshakes van Be Slank zijn gebaseerd op vijf plantaardige eiwitbronnen: gele erwt, bruine rijst, linzen, tuinboon en pompoen. Een portie bestaat uit 30 gram poeder. Volgens de opgave levert dat poeder 110 kcal, 19,3 gram eiwit en 0,9 gram suikers. Per shake gaat het om 5,9 gram vezels, en de fabrikant vermeldt 25 vitamines en mineralen. Een pot van 420 gram is goed voor 14 shakes.
Wat de vloeistof toevoegt
Bij het vergelijken van shakes valt op dat de waarden soms voor het poeder gelden en soms voor de bereide shake. Dat verschil is groot, want melk of yoghurt voegt energie, eiwit en melksuiker toe. Aangemaakt met 250 milliliter halfvolle melk komt de shake uit het voorbeeld op 230 kcal en 28,3 gram eiwit. Als vloeistof kan ook magere melk, karnemelk, ongezoete sojamelk, rijstmelk, amandelmelk, yoghurt, kwark of water worden gebruikt.
Allergenen en dieetwensen
Bij een allergie of een bepaald dieet telt de ingrediëntenlijst zwaarder dan de voedingswaarden. De shakes uit het voorbeeld zijn volgens de fabrikant glutenvrij, lactosevrij, sojavrij en vegetarisch, en worden in België geproduceerd. Ze worden wel gemaakt in een fabriek waar ook melk, ei en pinda worden verwerkt, waardoor sporen daarvan mogelijk zijn. Voor veganisten zijn er twee aparte shakes die volledig veganistisch zijn. De volledige tabel met waarden per shake staat op be-slank.nl, waar ook een proefpakket met negen smaken in losse porties wordt genoemd.
Wat een shake niet vervangt
Een shake past als aanvulling binnen een gevarieerd eetpatroon en vervangt dat eetpatroon niet. In een poeder zitten geen verse groente, geen vers fruit en geen volkorenproducten, en ook het kauwen en samen aan tafel eten vallen weg. Wie een maaltijd per dag door een shake vervangt, kan de andere maaltijden benutten voor groente, fruit, peulvruchten en vis. Bij medicijngebruik, een aandoening zoals diabetes of tijdens een zwangerschap is het verstandig om vooraf met de huisarts of een diëtist te overleggen of en hoe een maaltijdshake in het eetpatroon past.
